gw 01 rok III sem letni WSPiA Rzeszow BW & ASiP
 | Strona: 1 / 1 strony: [1] |
zagadnienia na egzamin z I semestruma któs? |  |
| | | | kalwin.zet | 11.03.2011 17:36:39 | Grupa: Użytkownik
Posty: 20 #664216
Od: 2011-3-2
| Egzamin połówkowy Pytania :
1. Cechy praw rzeczowych.
2. Pojęcie prawa własności.
3. Treść prawa własności (negatywne i pozytywne strony własności).
4. Granice prawa własności.
5. Rodzaje własności.
6. Umowne nabycie własności.
7. Zasiedzenie.
8. Ogólna charakterystyka ochrony własności.
9. Roszczenie petytoryjne czyli windykacyjne i negatoryjne.
10. Roszczenia uzupełniające.
11. Roszczenia związane z budową na cudzym gruncie.
12. Pojęcie i rodzaje współwłasności.
13. Nabycie i zniesienie współwłasności.
14. Znaczenie wielkości udziałów współwłaścicieli.
15. Immisje.
16. Ogólna charakterystyka wieczystego użytkowania.
17. Powstanie wieczystego użytkowania.
18. Treść umowy o ustanowienie wieczystego użytkowania.
19. Wygaśnięcie wieczystego użytkowania.
20. Ochrona wieczystego użytkowania.
21. Ogólna charakterystyka ograniczonych praw rzeczowych.
22. Księgi wieczyste.
23. Treść hipoteki.
24. Rodzaje hipotek.
25. Ochrona hipoteki.
26. Zastaw i rodzaje zastawu.
27. Pojęcie i rodzaje posiadania.
28. Nabycie posiadania.
29. Sądowa i pozasądowa ochrona posiadania. | | | | | Electra | 28.07.2026 09:14:36 | 
 |
| | | | | 29783 | 04.04.2011 19:33:32 | 
Grupa: Użytkownik
Posty: 87 #678149
Od: 2011-3-1
Ilość edycji wpisu: 2 | Pytania:
1. Cechy praw rzeczowych.
Prawo rzeczowe – to pewien dział prawa cywilnego, w którym zawarte zostały takie regulacje , mające wspólne właściwości np., przedmiotem prawa rzeczowego jest rzecz, może być także inne prawo (zastaw – hipoteka na wierzytelność , zabezpieczone inną hipoteką)
- takie, które przedmiotem może być ruchomość i nie ruchomość np. własność której przedmiotem jest nieruchomość i ruchomość – zastaw
- prawa rzeczowe mają charakter bezwzględny tzn. są skuteczne wobec wszystkich, tzn., że uprawnieniom z nich wynikającym odpowiadają obowiązki bliżej nie określonego kręgu osób.
- to prawa majątkowe
Prawo rzeczowe – używane jest w dwóch znaczeniach: przedmiotowym i podmiotowym.
Znaczenie przedmiotowe – prawo rzeczowe oznacza podstawowy udział prawa cywilnego , zawierający zespół przepisów, które normują powstanie , treść, i ustanie oraz ochronę prawa własności i innych podmiotowych praw rzeczowych.
Znaczenie podmiotowe- prawo rzeczowe oznacza takie podmiotowe prawo cywilne , które łącznie odpowiada dwóm cechom : dotyczy rzeczy i jest prawem bezwzględnym.
Instytucje prawa rzeczowego wraz z prawem własności stanowią fundament obrotu gospodarczego, co powoduje, że ich rola wykracza poza ramy prawa cywilnego.
Cechy prawa rzeczowego w znaczeniu przedmiotowym:
Należy najpierw ustalić, jakie regulacje będą się składać na zespół przepisów, – jakie są źródła prawa rzeczowego.
Zgodnie z art. 87 Konstytucji RP do podstawowych źródeł prawa rzeczowego należą:
Konstytucja RP (art. 21 i 64) wyrażające podstawowe zasady ochrony i równego traktowania każdej własności.,
Ustawy (Kodeks cywilny, ustawa o księgach wieczystych i hipotece, o własności lokali, ustawę o gospodarce nieruchomościami, ustawę prawo spółdzielcze, ustawę o spółdzielniach mieszkaniowych.
Ratyfikowane umowy międzynarodowe ( protokół nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności Artykuł tego protokołu traktuje o ochronie mienia każdej osoby fizycznej i prawnej w szczególności prawa własności- należy, więc do katalogu praw człowieka.
Rozporządzenia, spełniające wymogi określone w art. 92 Konstytucji np., rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów.
Akty normatywne nie regulują całości problematyki p. rzeczowego, ale należą do najważniejszych regulacji. Będzie tu wchodzić wiele innych ustaw szczególnych zawierających nie tylko przepisy o charakterze cywilnoprawnym, ale też przepisy należące do p. administracyjnego, finansowego itd.
Przepisy bezwzględnie obowiązujące (ius cogens) oznaczają to ,że za ich pomocą normy prawne zawierają dyspozycje których strony swoją wolą nie mogą wyłączyć , zmienić lub ograniczyć.
Przepisy o charakterze względnie obowiązującym należą do nielicznych wyjątków np. ograniczenie użytkowania, czyli art. 253 KC i pożytki rzeczy obciążonej ( art. 319 KC). Modyfikacja treści stron stosunków cywilnoprawnych regulowanych przez prawo rzeczowe jest silnie ograniczona.
Cechy prawa rzeczowego w znaczeniu podmiotowym:
- dotyczy rzeczy oraz jest prawem bezwzględnym
Podmiotowe prawo rzeczowe dotyczy w techniczno prawnym ujęciu czyli rzeczami są tylko przedmioty materialne w stanie pierwotnym lub przetworzonym na tyle wyodrębnione , że w obrocie cywilnoprawnym mogą być traktowane jako samoistne.
Stwierdzając że prawo podmiotowe dotyczy rzeczy , należy wskazać iż w istocie rzecz czy prawo nie jest przedmiotem prawa rzeczowego podmiotowego. Przedmiotem prawa rzeczowego jest zachowanie się stron stosunku cywilnoprawnego , regulowane normami prawa cywilnego – zachowanie dozwolone, nakazane lub zakazane.
2. Pojęcie prawa własności.
Własność- to podmiotowe prawo rzeczowe tj., prawem o określonej ustawami treści, mającym za przedmiot rzecz i skutecznym prawem bezwzględnym. Zgodnie z art. 140 KC w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno gospodarczym przeznaczeniem tego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą.
Własność jest podstawową kategorią prawną o treści ekonomicznej i socjologicznej. Jest to kategoria bardzo złożona. Nie jest jednolita- co oznacza że, może być ujmowana w kategoriach nie tylko psychologicznej i socjologicznej ale także kulturowej religijnej , prawnej i ekonomicznej.
W znaczeniu ekonomicznym oznacza każdą formę władania częściami przyrody oraz określoną formę dysponowania środkami produkcji w interesie dysponującego.
Zdefiniowanie własności w ujęciu cywilistycznym jest zadaniem trudnym. Treść prawa własności wykracza po za tę triadę i w wypadku zdefiniowania własności w taki właśnie sposób, właścicielowi musi towarzyszyć uzasadniona obawa o zakres prawa własności.
Traktowanie własności, jako podstawowego prawa człowieka znajdujemy w prawie międzynarodowym i w aktach konstytucyjnych. Konstytucja odwołuje się do własności „ustawodawca traktuje własność w sposób szczególnie oczekiwany przez obywateli”. Prawa te podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej. Ze wspomnianego przepisu wynika zakaz zróżnicowania ochrony własności, ze względu na podmiot, któremu to prawo przysługuje.
Własność, sposób jej ujęcia w podstawowych aktach prawnych państwa determinuje ustrój państwa i podstawowym zadaniem państwa jest ochrona własności bez względu na jej formę. Prawo własności jest koniecznym elementem gospodarki rynkowej. Własność gwarantuje niezależność jednostki, pobudzają jej aktywność w gospodarce oraz zapewnia elastyczność i efektywność gospodarowania.
3. Treść prawa własności (negatywne i pozytywne strony własności).
Art. 140 KC wskazuje na pozytywną i negatywną stronę własności.
Treść prawa własności charakteryzuje się poprzez wskazanie pozytywnej i negatywnej strony tego prawa podmiotowego.
Strona pozytywna własności – od strony uprawnionego właściciela , własność to zespół podstawowych uprawnień dających możliwość sprawowania względnie pełnej władzy nad rzeczą. Pozytywną stronę własności można wyrazić za pomocą tzw. triady uprawnień właścicielskich( prawo posiadania rzeczy, prawo do używania, pobierania użytków i zużycia rzeczy, prawo rozporządzania rzeczą.
to uprawnienia właściciela np. korzystanie z rzeczy, posiadanie rzeczy, czy pobieranie pożytków , jakie te rzeczy przynoszą.
Negatywną strona własności można dostrzec w bezwzględnym charakterze tego prawa , od strony wszystkich oprócz właściciela podmiotów , własność polega na wyłączności korzystania i rozporządzania rzeczą, nikt oprócz właściciela nie ma władzy nad przedmiotem własności.
to rozkaz wkraczania w sferę cudzych własności.
4. Granice prawa własności.
Własność jest kategorią prawa istniejącą zarówno w przestrzeni jak i w czasie.
Przestrzenne granice własności- problem ten należy odrębnie rozstrzygać w odniesieniu do rzeczy ruchomych i nieruchomości. Przestrzenne grani9ce rzeczy ruchomych wyznaczają ich fizyczne właściwości.
Własność nieruchomości rozciąga się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią, z zastrzeżeniem że zasada ta nie może uchybiać przepisom regulującym prawo do wód. Zasięg przestrzenny gruntu wyznacza społeczno gospodarcze przeznaczenie gruntu , co oznacza że własność gruntu sięga do pewnej wysokości i głębokości.
Wysokość i głębokość wyznacza społeczno gospodarcze przeznaczenie danej nieruchomości.
Prawo własności jest prawem bezterminowym.- zasada ta nie znajduje ograniczeń w odniesieniu do nieruchomości gruntowych np. art. 157 §1 k.c. z którego wynika że własność nieruchomości nie może być przeniesiona pod warunkiem ani z zastrzeżeniem terminu .Np., budynki stanowiące odrębną od gruntu nieruchomość przysługującą użytkownikowi wieczystemu. Brak przeszkód w kreowaniu przez strony własności terminowej w odniesieniu do rzeczy ruchomych w przenoszeniu własności nieruchomości z zastrzeżeniem warunku lub terminu.
Nie ma ograniczeń w czasie. Są ograniczenia, co do
a. treści
Granice te mogą wynikać z
• przepisów ustaw
• zasad współżycia społecznego
• ze społeczno gospodarczego przeznaczenia tego prawa
b. przestrzenne- nie ma przestrzennych ograniczeń
5. Rodzaje własności.
Rodzaje własności :
a) państwowa
b) prywatna
c) samorządowa
d) komunalna
Ad a) własność państwowa- Skarb państwa w stosunkach cywilnoprawnych zgodnie z art. 34 k.c. jest podmiotem praw i obowiązków , które dotyczą mienia państwowego nie należącego do innych państwowych osób prawnych. Organem reprezentującym Skarb Państwa przysługują określone w przepisach ustawowych uprawnienia o charakterze publicznoprawnym w stosunku do innych państwowych osób prawnych(np. przedsiębiorstw państwowych ).
Skarb Państwa jest szczególną osoba prawną, będącą personifikacją państwa, istniejącą na podstawie przepisów kodeksu cywilnego, ale jest pozbawiony istotnych cech innych osób prawnych.
W odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa wciągnięte zostały również organy samorządowe, np., starosta jest organem właściwym w sprawach gospodarki nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa. Odmiennie kształtuje się problem wykonywania uprawnień właścicielskich w odniesieniu do nieruchomości wniesionych do zasobu własności rolnej Skarbu Państwa- uprawnienia te wykonuje Agencja Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa.
Własność państwowa obejmuje swoim zakresem także własność innych osób prawnych obok SP.
Do grupy państwowych osób prawnych zaliczyć możemy:
- NBP
- Przedsiębiorstwa państwowe
- jednoosobowe spółki Skarbu Państwa powstałe w drodze komercjalizacji przedsiębiorstw państwowych w trybie ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji
- spółki kapitałowe
- jednostki badawczo rozwojowe
-państwowe Szkoły Wyższe
- państwowe instytucje kulturalne
Skarb Państwa i inne państwowe osoby prawne zarządzając własnością państwowa powinny podejmować wszelkie czynności faktyczne i prawne , niezbędne do gospodarowania mieniem państwowym zgodnie z wymogami racjonalnej gospodarki i przy zachowaniu najwyższej staranności. Konsekwencją prawnej odrębności Skarbu państwa i państwowych osób prawnych jest zasada, że Skarb Państwa nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania przedsiębiorstw państwowych i innych państwowych osób prawnych. Zasada ta jest przełamywana w razie nie odpłatnego przejęcia określonego składnika mienia państwowej osoby prawnej na rzecz Skarbu Państwa .
Skarb Państwa odpowiada solidarnie z osobą prawną za zobowiązania powstałe w okresie gdy przejęty składnik stanowił własność danej osoby prawnej , do wysokości wartości tego składnika ustalonej według stanu z chwili przejęcia, a wg cen z chwili zapłaty.
Ad b) własność prywatna – oznacza własność przysługującą jednostkom, osobom fizycznym. Własność prywatna przysługuje także spółkom zakładanym przez osoby fizyczne i osoby prawne chyba że założycielami są tylko spółki z wyłącznym udziałem Skarbu Państwa. W spółce własnością prywatną jest również majątek spółdzielni. Własnością prywatną jest ta własność, która nie przysługuje ani Skarbowi Państwa ani gminie ani państwowym czy komunalnym osobom prawnym.
Ad c) własność samorządowa- do tej sfery zalicza się własność przysługującą województwu , powiatowi oraz wojewódzkim i powiatowym osobom prawnym. Własnością samorządową jest również własność przysługująca wojewódzkim , powiatowym i gminnym osobom prawnym z wyłącznym udziałem województwa , powiatu czy gminy.
Ad d) własność komunalna- to mienie stanowiące własność komunalnych osób prawnych innych niż gmina , które mogą prowadzić działalność komunalną w formie spółek z ograniczoną odpowiedzialnością albo spółek akcyjnych.
Komunalną osoba prawną – będzie tylko taka spółka, w której wyłącznym udziałowcem jest gmina.
6. Umowne nabycie własności.
a) umowne nabycie rzeczy oznaczonych co do tożsamości następuje z momentem zawarcia przez strony umowy . Wydanie rzeczy oznaczonych co do tożsamości nie jest przesłanką nabycia prawa własności. Umowa ( skutek zobowiązująco – rozporządzający)
b) umowne nabycie prawa własności rzeczy oznaczonych co do gatunku lub rzeczy przyszłych wymaga zawarcia umowy oraz przeniesienia posiadania rzeczy na nabywcę , w tym przypadku przeniesienie posiadania poprzez wydanie jest elementem warunkującym skuteczność nabycia.
7. Zasiedzenie.
Zasiedzenie – jest pierwotnym sposobem nabycia własności lub innego prawa związanego z władztwem nad rzeczą , w skutek długotrwałego wykonywania tego prawa przez osobę do tego nieuprawnioną. Wg k.c. może to być nabycie własności nieruchomości , rzeczy ruchomej albo służebności gruntowej .Zasiedzenie spełnia w życiu społecznym podobną rolę jak przedawnienie roszczeń. – stanowi przejaw oddziaływania czasu na stosunki prawne.
Przedmiot zasiedzenia
Zasiedzenie - jest instytucją prawa rzeczowego , nie można jej stosować do praw obligacyjnych i praw spadkowych . Spośród praw rzeczowych prawem podlegającym zasiedzeniu jest prawo własności, użytkowanie wieczyste oraz służebność gruntowa.
Przedmiotem zasiedzenia – może być każda rzecz, jeżeli nie jest wyjęta z obiegu , może stanowić przedmiot własności i może być przedmiotem posiadania.
Przedmiotem zasiedzenia- nie mogą być części składowe rzeczy np. budynek lub lokal nie będący odrębnym od gruntu prawem własności ( piwnica pod domem mieszkalnym).
Zasiedzieć można każdą nieruchomość gruntową , lokalową i budynkową , nie zależnie od tego kto jest jej właścicielem.
Nieruchomość gruntowa może być przedmiotem zasiedzenia w całości i w części.
Nieruchomość lokalową stanowiącą odrębną nieruchomość może być przedmiotem zasiedzenia tylko w całości , nie jest możliwe zasiedzenie jednego z kilku pokoi wchodzących w skład mieszkania stanowiącego odrębną nieruchomość.
Prawo własności przez zasiedzenie mogą nabywać zarówno osoby fizyczne jak i osoby prawne.
Osoby fizyczne mogą nabywać prawo własności przez zasiedzenie niezależnie od tego czy mają pełną zdolność do czynności prawnych , ograniczoną , czy jej w ogóle nie mają. Przesłanką nabycia prawa własności przez zasiedzenie jest samoistne posiadanie.
Osoby prawne są podmiotem zasiedzenia , nie zależnie od ich statusu prawnego , może to być zarówno Skarb Państwa, komunalne osoby prawne, jednostki samorządu terytorialnego oraz inne jednostki organizacyjne , które na mocy przepisów szczególnych uzyskują osobowość prawną.
Przesłanki zasiedzenia:
Art. 172 k.c. do nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie konieczne są dwie przesłanki:
- posiadanie
- upływ czasu
Art. 174 k.c. do nabycia własności rzeczy ruchomej konieczne jest zaistnienie trzech przesłanek:
- posiadanie
- upływ 3 lat
- dobra wiara posiadacza
Posiadaczem samoistnym jest osoba która faktycznie włada daną nieruchomością jak właściciel. Posiadacz samoistny musi mieć rzeczywistą władzę nad rzeczą oraz musi posiadać wole władania tą rzeczą.
Posiadanie – nie traci charakteru samoistnego jeżeli posiadacz wydzierżawi posiadany grunt, wynajmie lub użyczy budynek.
Upływ czasu – jest decydującą przesłanką nabycia własności przez zasiedzenie.
Terminy do zasiedzenia – to 20 i 30 lat w zależności od dobrej lub złej wiary posiadacza. Rozróżnienie to ma znaczenie w przypadku gdy termin zasiedzenia upłynął przed 1 października 1990r – wówczas do nabycia własności wystarcza upływ krótszych terminów.
Termin zasiedzenia- ulega skróceniu o czas w którym powyższy stan istniał przed wejściem w życie ustawy , lecz nie więcej niż o połowę. Oznacza to że posiadacz w dobrej wierze może zaliczyć najwyżej 10 lat , zaś posiadacz w złej wierze nabycie w drodze zasiedzenia nieruchomości będącej własnością państwową , mogło nastąpić najwcześniej z dniem 1 . 10.2005r.
Posiadanie prowadzące do nabycia własności musi być nieprzerwane. Domniemywa się ciągłość posiadania. O tym czy posiadanie ma charakter posiadania nieprzerwanego decydują takie okoliczności jak :
- rodzaj przedmiotu posiadania
- poszczególne czynności posiadacza wskazujące na jego stosunek do rzeczy.
Niemożność posiadania- wywołana przez przemijającą przeszkodę nie przerywa posiadania.
Posiadanie- przywrócone uznaje się za nie przerwane.
Gdy posiadacz w razie naruszenia posiadania zastosował obronę konieczną lub gdy niezwłocznie przywrócił własnym działaniem stan poprzedni , albo posiadanie zostało mu przywrócone w trybie powództwa posesoryjnego – okoliczność że posiadanie zostało zakłócone pozostaje bez wpływu na bieg terminu zasiedzenia. Z domniemań wynika że osoba która wykaże posiadała nieruchomość w określonych momentach czasu traktowana jest jakby posiadała ją przez cały czas pomiędzy tymi momentami.
Bieg terminów zasiedzenia
Do obliczenia upływu czasu koniecznego do zasiedzenia stosuje się odpowiednio przepisy o biegu zasiedzenia czyli przepisy o przerwaniu oraz zawieszeniu biegu przedawnienia. Termin zasiedzenia zaczyna biec od chwili objęcia nieruchomości , w samoistne posiadanie przez osobę nie będącą jej właścicielem, nie zależnie od tego w jaki sposób nastąpiło uzyskanie posiadania – przez przeniesienie lub też czynem samowolnym.
Do zawieszenia biegu terminu zasiedzenia stosuje się art. 121 k.c. Bieg zasiedzenia nie rozpoczyna się a rozpoczęty ulega zawieszeniu. W okresie zawieszenia powinno istnieć samoistne posiadanie , ponieważ w innym wypadku nastąpiło by przerwanie biegu zasiedzenia.
Przerwa biegu zasiedzenia polega na tym, że czas który upłynął od momentu przerwania zasiedzenia uważa się za niebyły.
Wstrzymanie biegu terminu zasiedzenia- polega na tym, że termin zasiedzenia biegnie , ale nie może skończyć się przed upływem określonego okresu od dnia w którym zaistniało określone zdarzenie. Jeżeli właścicielem nieruchomości jest osoba małoletnia to zasiedzenie nie może się skończyć się wcześniej niż z upływem dwóch lat od uzyskania pełnoletniości przez właściciela.
Zła wiara posiadacza – w złej wierze jest ten kto ma świadomość, że prawo własności danej rzeczy mu nie przysługuje lub kto przy dołożeniu przeciętnej staranności mógł się o tym dowiedzieć.
Jeżeli poprzedni posiadacz uzyskał posiadanie nieruchomości w złej wierze , czas jego posiadania może być doliczony tylko wtedy gdy łącznie z czasem posiadania obecnego posiadacza wynosi najmniej lat 30. Powzięcie przez posiadacza wiadomości , że nie jest właścicielem rzeczy przed upływem tego okresu , powoduje , iż jego posiadanie jest w złej wierze , a ta wyłącza nabycie własności rzeczy ruchomej przez zasiedzenie.
Osoba, która weszła w posiadanie nieruchomości na podstawie umowy przenoszącej własność zawartej bez zachowania formy aktu notarialnego, nie jest posiadaczem w dobrej wierze. Umowa przenosząca własność nieruchomości zawarta bez zachowania formy aktu notarialnego jest nieważna, a każda osoba przy dołożeniu przeciętnej staranności mogła się o tym dowiedzieć. Zła wiara nie wpływa na długość okresów wymaganych do zasiedzenia.
Dobra wiara posiadacza- w dobrej wierze jest ten posiadacz, który z przyczyn usprawiedliwionych okolicznościami danego przypadku nie wie o tym, że nie przysługuje mu prawo własności rzeczy, którą faktycznie włada. W dobrej wierze jest osoba która nabyła nieruchomość przy zachowaniu formy aktu notarialnego, a akt notarialny dotknięty jest brakiem powodującym jego nieważność.
Dobra wiara posiadacza- w przypadku zasiedzenia ruchomości stanowi jedną z przesłanek nabycia własności, w przypadku nieruchomości wpływa na skrócenie okresu wymaganego do zasiedzenia. Dobrą wiarę posiadacza nieruchomości ocenia się w momencie objęcia nieruchomości w posiadanie.
Skutkiem zasiedzenia jest nabycie prawa własności przez jej dotychczasowego, które następuje z upływem określonego dnia wymaganego terminu zasiedzenia. Skutek ten następuje z mocy samego prawa , niezależnie od jakichkolwiek czynności posiadacza.
Terminy zasiedzenia są terminami ustawowymi i nie mogą być zmienione przez strony w umowie. Posiadaczowi rzeczy nie przysługuje żadne prawo do rzeczy do momentu upływu terminu zasiedzenia. Od chwili nabycia własności w drodze zasiedzenia przez samoistnego posiadacza dotychczasowemu właścicielowi nie przysługują roszczenia wobec posiadacza, gdyż ta własność już mu nie przysługuje.
Stwierdzenie nabycia własności następuje w trybie nieprocesowym. Postępowanie to odbywa się przy udziale dotychczasowego właściciela, jeżeli jest nie znany to sąd zarządza dokonanie odpowiednich ogłoszeń w celu zawiadamia osób zainteresowanych. Postanowienie sądu ma charakter deklaratoryjny , to stanowi dowód nabycia własności rzeczy w tej drodze i jest podstawą wpisu prawa własności do księgi wieczystej.
8. Ogólna charakterystyka ochrony własności.
Ochrona własności – to system roszczeń przysługujących właścicielowi w razie naruszenia jego prawa własności. Składają się na niego (system):
- roszczenia petytoryjne(windykacyjne, negatoryjne)
- roszczenia uzupełniające
- roszczenia o zwrot nakładów
Pośrednie znaczenie w zakresie ochrony własności ma powództwo o ustalenie prawa. Pozytywne rozpatrzenie powództwa o ustalenie istnienia u powoda prawa własności, warunkiem koniecznym przy dochodzeniu roszczeń ochronnych jest wykazanie przez właściciela iż rzeczywiście jest właścicielem np. akt notarialny, wpis do księgi wieczystej, prawomocne orzeczenie ustalające istnienie prawa własności u powoda.
Powództwo o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej , a rzeczywistym stanem prawnym.
Ochronę własności określa się mianem ochrony petytoryjnej, co oznacza, że chroni prawo własności- prawo podmiotowe.
Ochrona posesoryjna – nie jest prawem podmiotowym, lecz stanem faktycznym.
Własność i inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej. Oznacza to, że ochrona jest jednakowa dla każdej własności nie zależnie od tego, czy jest to własność np. państwowa, prywatna.
9. Roszczenie petytoryjne, czyli windykacyjne i negatoryjne.
Roszczenie windykacyjne- przysługuje nie posiadającemu właścicielowi przeciwko posiadającemu nie właścicielowi.
Treścią roszczenia windykacyjnego jest zażądanie przez właściciela zwrotu jego rzeczy, która znajduje się we władaniu innej osoby. Do istoty roszczenia windykacyjnego należy, żądanie wydanie rzeczy, które przysługuje jej właścicielowi.
Z roszczeniem windykacyjnym wystąpić może właściciel rzeczy , ponadto czynna legitymacja do dochodzenia wydania rzeczy służy każdemu ze współwłaścicieli rzeczy. Czynnie legitymowany właściciel dochodzi wydania mu rzeczy od biernie legitymowanej w procesie windykacyjnym- osoby, która faktycznie włada jego rzeczą.
„właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba, że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą”. Powołanie się przez biernie legitymowanego w procesie windykacyjnym na skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania jego rzeczą skutkuje czasowym wyłączeniem roszczenia windykacyjnego. Jest to tzw. zarzut odraczający.
Dochodzenie ochrony podmiotowego prawa własności jest przejawem jego wykonywania, dlatego też podniesienie roszczenia windykacyjnego może być oceniane z punktu widzenia nadużycia prawa podmiotowego. (art.5 k.c.). Możliwość oddalenia roszczenia windykacyjnego na podstawie art. 5 k.c. wystąpi w sytuacjach zupełnie wyjątkowych, rzadkich, co oznacza że należy zachować ostrożność w oddaniu powództwa windykacyjnego , jest to konieczne tym bardziej że, oznacza pozbawienie właściciela (użytkownika wieczystego) ochrony przysługującego mu prawa .
Roszczenie negatoryjne(łac. actio negatora)- to roszczenie o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i zaniechanie naruszeń , przysługujące właścicielowi przeciwko osobie, która narusza jego własność w inny sposób aniżeli przez pozbawienie właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą.
Roszczenie negatoryjne- ma służyć ochronie własności przed jej bezpośrednim naruszeniem w postaci immisji bezpośrednich. Chodzi tutaj o wtargnięcie w sfere uprawnień właściciela, także jak np. uszkodzenie ogrodzenia , korzystanie z przejazdu przez cudzą nieruchomość , składowanie na niej odpadów , wykonywania robót ziemnych, kierowania wód odpadowych na tenże grunt.
W przypadku wystąpienia tego rodzaju naruszeń prawa własności – właściciel może żądać przywrócenia stanu zgodnego z prawem i zaniechania naruszeń.
Przywrócenie stanu zgodnego z prawem , polega na usunięciu się z cudzej nieruchomości , zasypaniu bezprawnie wykonanego rowu.
Orzeczenie uwzględniające powództwo negatoryjne w zakresie zaniechania naruszeń , będzie nakładać na pozwanego np. zakaz przechodzenia , przejeżdżania , czerpania wody z nieruchomości powoda.
10. Roszczenia uzupełniające.
Roszczenia uzupełniające uzupełniają roszczenie windykacyjne ,a czasem je zastępują np., w przypadku roszczenia o odszkodowanie za zużycie lub utratę rzeczy.
Do roszczeń uzupełniających należą:
- roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy
- roszczenie o zwrot pożytków pobranych nie zużytych oraz uiszczenie wartości tych pożytków , które zużyto
- roszczenie o odszkodowanie za zużycie , pogorszenie lub utratę rzeczy.
Różnice między roszczeniami : windykacyjnym i uzupełniającym
a. roszczenia uzupełniające mają charakter subiektywny- oznacza to, że ich powstanie a także zakres uzależnione są od psychicznego nastawienia sprawcy naruszenia prawa własności do tego faktu. Roszczenia uzupełniające nie powstają w stosunku do posiadacza w dobrej wierze , jeżeli posiadacz w dobrej wierze dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy, roszczenia uzupełniające w stosunku do niego powstają , ale nie tak jak w stosunku do posiadacza w złej wierze.
b. Roszczenia uzupełniające maja charakter samodzielny – oznacza to że mogą one być dochodzone oddzielnie od roszczenia windykacyjnego , mogą tez stanowić samodzielny przedmiot w obrocie, właściciel może np. przenieść na inną osobę roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy przez określony czas.
c. Roszczenia uzupełniające przedawniają się z upływem roku od dnia zwrotu rzeczy , nie zależnie od tego czy dotyczą ruchomości czy nieruchomości.
11. Roszczenia związane z budową na cudzym gruncie.
Zasady roszczeń nakładów na rzecz doznają modyfikacji, jeśli nakłady przybierają postać budynku lub innego urządzenia wzniesionego na cudzym gruncie. W celu racjonalnego unormowania przypadków wzniesienia budowli na cudzym gruncie ustawodawca przewiduje dwa roszczenia:
- roszczenie posiadacza o wykup działki
- roszczenie właściciela o wykup działki
Posiadacz gruntu, który wzniósł na powierzchni lub pod powierzchnią gruntu budowlę, może żądać aby właściciel przeniósł na niego własność zajętej działki, jeśli spełnione są następujące przesłanki:
- osoba ta musi być posiadaczem samoistnym cudzego gruntu, na którym wzniosła budowlę, musi więc władać tym gruntem jak właściciel
- osoba ta jako posiadacz samoistny musi w chwili wzniesienia budowli znajdować się w dobrej wierze. Dobra wiara samoistnego posiadacza gruntu może polegać na usprawiedliwionym w danych okolicznościach przekonaniu, że przysługuje jej do tego gruntu prawo własności.
- posiadacz musi wznieść na powierzchni gruntu lub pod jego powierzchnia budowle , czyli budynek lub inne urządzenie np. budynek mieszkalny, gospodarczy, chłodnie , instalacje elektryczne , wodociągowe, kanalizacyjne , gazowe, urządzenia melioracyjne.
- wzniesiona budowla musi mieć wartość znacznie przenoszącą wartość zajętej na ten cel działki.
Roszczenia posiadacza o wykup działki, jako związane z określoną sytuacją prawno- rzeczową trwa tak długo jak długo trwa ta sytuacja , nie ulega przedawnieniu ze względu na swoją specyfikę.(charakter)
Przesłanki jakie musi spełniać stan faktyczny, pokrywają się z przesłankami zamieszczonymi w § 1 z jedną bardzo istotną różnicą. Właściciel wystąpić może z roszczeniem o wykup nie tylko przeciwko samoistnemu posiadaczowi dobrej wiary , ale tez przeciwko każdej osobie, która wzniosła budowlę. Roszczenie właściciela ma charakter obiektywny, niezależny od dobrej lub złej wiary osoby, która wzniosła budowlę.
Spełnienie przesłanek daje samoistnemu posiadaczowi w dobrej wierze lub właścicielowi możliwość żądania przeniesienia na osobę, która wzniosła budowlę własności zajętej na ten cel działki. Przedmiotem roszczenia będzie działka zajęta pod budowlę , i część nie zabudowanego gruntu( np. podwórko, droga dojazdowa)
Przeniesienie własności następuje za zapłatą odpowiedniego wynagrodzenia – ceny rynkowej występującej w obrocie na danym terenie , chyba że strony dobrowolnie zawierając umowę ustalają inną cenę.
12. Pojęcie i rodzaje współwłasności.
Prawo własności tej samej rzeczy ruchomej lub nieruchomej może niepodzielnie przysługiwać jednocześnie dwu lub więcej osobom. Własność jest prawem podzielnym, przy czym podzielność własności nie oznacza , że wyodrębnia się z niej poszczególne uprawnienia , które składają się na prawo własności , ale nierozdzielna w taki sposób własność może być podzielona na określone części należące do kilku osób.
Przedmiotem współwłasności nie może być zbiór rzeczy , rzecz zbiorowa, czy mienie np. spadek.
Współwłasność jest stosunkiem pochodnym od własności , nie jest ona samodzielną instytucją prawną , co powoduje że odnoszą się do niej przepisy dotyczące własności , chyba, że przepisy szczególne stanowią inaczej. Współwłasność istniej tak długo jak długo istnieje stosunek współwłasności.
Rodzaje współwłasności
- współwłasność w częściach ułamkowych – zwykła
- współwłasność łączna- tzw. współwłasność do niepodzielnej ręki
Współwłasność w częściach ułamkowych(zwykła)- jest samoistnym stosunkiem prawnym , nie związanym ze stosunkiem innego rodzaju. Jeżeli kilku spadkobierców powołanych do dziedziczenia z ustawy nabywa w spadku nieruchomość, to powstaje wówczas stosunek współwłasności w częściach ułamkowych. Każdy ze spadkobierców jest współwłaścicielem w części ze spadku mu przypadającej. Cała nieruchomość , jak i każda jej część , należy do wszystkich spadkobierców.
Współwłasność ułamkowa powstaje na podstawie czynności prawnej (kupno jednej rzeczy przez kilka osób), spadkobrania(gdy do dziedziczenia powołanych jest kilka osób), szczególnych przepisów prawa, orzeczenia sądu przyznającego własność kilku osobom.
Współwłasność łączna(współwłasność do niepodzielnej ręki)- może powstać tylko między osobami powiązanymi określonym stosunkiem osobistym. Powstaje ona na podstawie wspólności majątkowej miedzy małżonkami, na podstawie stosunku kreującego spółki osobowe( cywilna, jawną, , partnerską, komandytową i komandytowo-akcyjną). Istnienie współwłasności małżonków uzależnione jest od stosunku małżeństwa, a współwłasności wspólników od istnienia spółki powołanej do realizacji określonych celów.
Celem współwłasności łącznej jest utrwalenie i umocowanie stosunku prawnego, który był podstawą powstania współwłasności. Współwłasność łączna jest bezudziałowa. W tym czasie współwłaściciel nie może dysponować prawami do przedmiotu majątku wspólnego, nie może żądać zniesienia współwłasności tak długo jak długo istnieje stosunek będący podstawą jej powstania.
13. Nabycie i zniesienie współwłasności.
Powstanie współwłasności
Łączna – tylko między osobami powiązanymi określonym stosunkiem cywilno – prawnym o charakterze osobistym. Powstaje na podstawie:
1) wspólności majątkowej między małżonkami (ustawowej i umownej),
2) stosunku kreującego spółki osobowe (cywilną, jawną, partnerską, komandytową i komandytowo-akcyjną).
W częściach ułamkowych powstaje na podstawie:
1) czynności prawnych,
2) orzeczenia sądu,
3) dziedziczenia,
4) ustania współwłasności łącznej,
5) szczególnych przepisów prawa (np. zasiedzenie).
Zniesienie współwłasności
Żądanie zniesienia współwłasności może znieść każdy ze współwłaścicieli. Możliwe jest zastrzeżenie przez współwłaścicieli, że żaden z nich nie będzie żądał zniesienia współwłasności przez okres 5 lat.
Można znieść współwłasność przez: zgodne porozumienie stron (umowę współwłaścicieli) lub orzeczenie sądu (w razie braku zgody współwłaścicieli). Sąd może w takim przypadku:
- dokonać fizycznego podziału rzeczy, aby wartość poszczególnych części odpowiadała wysokości udziałów. Jeżeli wartość części nie odpowiada udziałom, sąd zażąda dopłaty.
- jeśli nie można dokonać fizycznego podziału rzeczy, może ją przydzielić jednemu ze współwłaścicieli i określić spłaty na rzecz pozostałych, które zależą od wielkości udziałów,
- sprzedać rzecz i kwotę uzyskaną ze sprzedaży podzielić między współwłaścicieli stosownie do posiadanych przez nich udziałów.
14. Znaczenie wielkości udziałów współwłaścicieli.
Wielkość udziałów we współwłasności zwykłej określa się w ułamkach. Jeżeli nie daje się ustalić wielkości udziału współwłaściciela to domniemywa się że udziały współwłaścicieli są równe.
Każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli , może go przenieść na inną osobę, może go zastawić. Swoboda w dysponowaniu przez współwłaściciela udziałem we współwłasności , niekiedy podlega ograniczeniom np. art. 1036 k.c.
15. Immisje.
Immisje- to oddziaływanie na nieruchomość sąsiednią np. działania które by zakłócały korzystanie z nieruchomości.
Immisje o charakterze bezpośrednim- są zakazane , co wynika z charakteru prawa własności. np. zmiana ukształtowania terenu w taki sposób że zmienia to naturalne cieki wodne.
Immisje pośrednie- są dopuszczalne z zastrzeżeniem, że pozwalają na korzystanie z sąsiednich nieruchomości w sposób zgodny z ich społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. (np. wytwarzanie na nieruchomości hałasu, pyłów czy utrzymywanie groźnych zwierząt).
16. Ogólna charakterystyka wieczystego użytkowania.
Użytkowanie wieczyste-stanowi prawno rzeczową formę długo trwałego korzystania przez osoby fizyczne i prawne z gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub JST.
Instytucja użytkowania wieczystego została wprowadzona 14.07.1961r a następnie uregulowana w kodeksie cywilnym z 1964r. Po za kodeksem użytkowanie wieczyste normuje ustawa z 21.08.1997r o gospodarce nieruchomościami.
Użytkowanie wieczyste – jest prawem o pośrednim charakterze, pomiędzy własnością a ograniczonymi prawami rzeczowymi. Teza ta oparta jest na systematyce KC a także na zasadzie zamkniętego katalogu praw rzeczowych.
Użytkowanie wieczyste – zostało ukształtowane, jako prawo terminowe, np., oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste następuje na okres 99 lat, a w wypadkach szczególnych, na co najmniej lat 40. Przed upływem zastrzeżonego w umowie terminu użytkownik wieczysty może żądać jego przedłużenia na dalszy okres. (40-99 lat). Użytkownik wieczysty może z takim żądaniem wystąpić wcześniej, jeżeli okres amortyzacji zamierzonych na użytkowanym terenie nakładów jest dłuższy aniżeli czas, który pozostaje do końca umowy.
Odmowa przedłużenia jest dopuszczalna ze względu na ważny interes społeczny. Umowa taka powinna być zawarta w formie aktu notarialnego.
Podmiotem użytkowania wieczystego są grunty Skarbu Państwa, JST, które oddawane są w użytkowanie wieczyste państwowym osobom prawnym, spółdzielniom mieszkaniowym, osobom fizycznym, innym osobom prawnym ( organizacje między narodowe). Podmiotem mogą być również Skarb państwa, jako instytucja mienia komunalnego, może to być kilka osób fizycznych lub prawnych tzw. współużytkowanie wieczyste. Do sytuacji takiej może dojść , na skutek ustanowienia tego prawa na rzecz kilku osób np. sprzedaż lokali należących do Skarbu Państwa lub gminy połączonej z oddaniem w użytkowanie wieczyste gruntu niezbędnego do racjonalnego korzystania z domu. Współużytkowanie może powstać również w wyniku obrotu tym prawem oraz w wyniku spadkobrania. Określa się je wtedy w częściach ułamkowych.
Grunty stanowiące własność Skarbu Państwa mogą być oddawane na zasadzie wzajemności w użytkowanie wieczyste, urzędom konsularnym państw obcych, przedstawicielom dyplomatycznym i instytucjom zrównanym z nimi w zakresie przywilejów i immunitetów.
Użytkowanie wieczyste można ustanowić również na rzecz Cudzoziemca. Cudzoziemcem jest osoba fizyczna nieposiadająca obywatelstwa polskiego oraz osoba prawna mająca siedzibę za granicą. W celu zawarcia umowy ustanawiającej użytkowanie wieczyste potrzebne jest uzyskanie zezwolenia.
Przedmiotem użytkowania wieczystego mogą być oddane grunty Skarbu państwa położone w granicach administracyjnych miast, natomiast grunty JST lub ich związków, kodeks nie przewiduje w tym względzie ograniczeń. Grunty oddawane w użytkowanie wieczyste mogą i nie muszą być zabudowane budynkami. Użytkowanie wieczyste nie może dotyczyć budynku. Powstają tu, bowiem dwa prawa – prawo użytkowania wieczystego gruntu i prawo własności budynku.
17. Powstanie wieczystego użytkowania.
Podmiotami uprawnionymi do gospodarowania gruntami w zakresie ustanowienia użytkowania wieczystego są w odniesieniu do gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa , starostowie, a w stosunku do gruntów stanowiących własność JST zarząd województwa , zarząd powiatu i zarząd gminy. Ustawa o gospodarce nieruchomościami przewiduje obligatoryjny tryb przetargowy dla zawierania umów o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste. Od zasady tej istnieją wyjątki.
Umowa o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste musi być zawarta w formie aktu notarialnego pod rygorem nieważności. Do powstania prawa użytkowania wieczystego niezbędny jest wpis do księgi wieczystej, który ma charakter konstytutywny.
Państwowe osoby prawne na mocy ustawy zmieniającej przepisy ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości stały się z mocy prawa użytkownikami wieczystymi terenów i gruntów, które byłyby dotychczas w ich zarządzie a właścicielami budynków i urządzeń.
Nabycie użytkowania wieczystego wraz z związanymi z nim prawami następuje z mocy prawa. Decyzja ta ma charakter deklaratoryjny i jest podstawą do dokonania stosownych wpisów w księdze wieczystej. KC nie zawiera przepisów, które by przewidywały możliwość nabycia użytkowania wieczystego w drodze zasiedzenia.
18. Treść umowy o ustanowienie wieczystego użytkowania.
Użytkownik wieczysty może z wyłączeniem innych osób korzystać ze swojego prawa w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego oraz przez umowę o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste.
W art. 233 k.c. Określił zakres uprawnień wieczystego użytkownika w sposób zbliżony do uprawnień właściciela. Zakres uprawnień wieczystego użytkownika określają ustawy oraz zasady współżycia społecznego. Umowa nie stwarza możliwości dowolnego kształtowania treści tego prawa, ponieważ te postanowienia są odzwierciedleniem decyzji administracyjnej lub protokołu z przeprowadzonego przetargu, na podstawie, których dokonuje się zawarcia umowy.
Treść prawa użytkowania wieczystego zawiera oprócz uprawnienia do korzystania z gruntu także prawo do rozporządzania przez użytkownika wieczystego ustanowionym na jego rzecz prawem. Właściciel nie może rozporządzać własnym gruntem w czasie trwania użytkowania wieczystego. Możliwość rozporządzania prawem użytkowania wieczystego nadaje mu charakter prawa zbywalnego.
19. Wygaśnięcie wieczystego użytkowania.
Użytkowanie wieczyste może wygasnąć z różnych przyczyn. Podstawą wygaśnięcia wieczystego użytkowania może być:
-upływ terminu oznaczonego w umowie
-porozumienie obydwu stron
- wykupienia użytkowanych nieruchomości przez użytkownika wieczystego
- rozwiązanie umowy przez właściciela, jeżeli użytkownik wieczysty sprzecznie korzysta z gruntu w brew umowie
- konfuzja, czyli połączenie się w jednej osobie uprawnień właściciela i wieczystego użytkownika
20. Ochrona wieczystego użytkowania.
Użytkowanie wieczyste podlega ochronie podobnie jak wszystkie prawa rzeczowe. Użytkownikowi wieczystemu przysługuje podobna ochrona jak właścicielowi. Są to roszczenia: windykacyjne i negatoryjne. Przyznanie podobnych roszczeń użytkownikowi wieczystemu do roszczeń właściciela wynika z faktu, że treść tych praw jest bardzo zbliżona. Np. jednakowe świadczenia pozwanego: wydanie rzeczy lub zaniechania naruszeń innych niż pozbawienie faktycznego władania rzeczą.
21. Ogólna charakterystyka ograniczonych praw rzeczowych.
Ograniczone prawo rzeczowe umożliwia korzystanie z cudzej rzeczy w oznaczonym zakresie , znacznie węższym od treści własności. Do każdego z praw rzeczowych ograniczonych ustawowo, pozytywnie i wyczerpująco wskazano uprawnienia które składają się na treść konkretnego ograniczonego prawa rzeczowego. Ograniczone prawa rzeczowe nazywane prawami na rzeczy cudzej ponieważ zapewniają one uprawnionemu możliwość wykonywania względem cudzej rzeczy niektórych uprawnień , które normalnie przysługują właścicielowi.
Zamknięta lista praw rzeczowych są to prawa wymienione w art. 244 par.1 czyli użytkowanie, służebność, zastaw, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu i hipoteka.
Prawo rzeczowe zwane ciężarem realnym- przedmiotem ciężaru realnego mogły być świadczenia w pieniądzu lub inne rzeczy zamienne, kiedy świadczenia te obciążały nieruchomość obowiązkiem powtarzających się świadczeń na rzecz oznaczonej osoby lub na rzecz każdo czesnego właściciela nieruchomości władnącej.
Ograniczone prawa rzeczowe są skuteczne erga omnes.
Zasada numerus clausus praw rzeczowych- strony mogą powoływać do życia tylko prawa rzeczowe ustawie przewidziane. Strony nie mogą dowolnie uznawać określonych praw za ograniczone rzeczowe i nadawać im takiego charakteru oraz nie mogą w sposób zależny wyłącznie od ich woli, kształtować treści tych praw.
Przedmiot ograniczonych praw rzeczowych.
Ograniczone prawa rzeczowe mogą mieć za przedmiot , rzeczy a także wyjątkowo zastaw , hipoteka , użytkowanie. Niektóre prawa mogą mieć za przedmiot tylko nieruchomości , a inne jak zastaw mogą mieć za przedmiot tylko rzeczy ruchome. Użytkowanie nie podlega ograniczeniom ustawowym. Może być ustanowione na ruchomości jak i na nieruchomości.
Ograniczone prawa rzeczowe ze względu na treść możemy podzielić na :
- takie prawa, które zapewniają uprawnionemu możliwość korzystania z rzeczy cudzej , w określonym zakresie oraz uprawnienie do faktycznego władania rzeczą ( użytkowanie, służebność, spółdzielcze i własnościowe prawo do lokalu).
- takie prawa, które nie zapewniając uprawnionemu takich możliwości , a ich rola sprowadza się do zabezpieczenia wierzytelności uprawnionego(hipoteka i zastaw).
Ze względu na samodzielność ograniczonych praw rzeczowych wyróżnia się :
- prawa samoistne
- prawa akcesoryjne
Do ustanowienia ograniczonego prawa rzeczowego może dojść w drodze:
- umowy miedzy właścicielem rzeczy która ma być tym prawem obciążona a nabywcą tego prawa.
Do ustanowienia ograniczonych praw rzeczowych stosuje się odpowiednio przepisy o przeniesieniu własności rzeczy ruchomej lub nieruchomości. Przy ustanawianiu prawa rzeczowego ograniczonego na nieruchomości , forma aktu notarialnego potrzebna jest tylko dla oświadczenia właściciela , który prawo ustanawia.
- orzeczenia sądowego
- decyzji administracyjnej
- zasiedzenia nie uprawniony posiadacz może nabyć przez zasiedzenie tylko służebność gruntową , która polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia.
- szczególnym źródłem powstania użytkowania jest przejęcie na członka rolniczej spółdzielni produkcyjnej i faktyczne wzniesienie wkładów gruntowych.
Do zmiany treści ograniczonego prawa rzeczowego nie wpisanego do kw potrzebna jest umowa miedzy uprawnionym a właścicielem rzeczy obciążonej. Skuteczne uznać należy również takie czynności które zawarte w przedmiocie zmiany treści ograniczonego prawa rzeczowego , które zostały zawarte miedzy podmiotem nie będącym właścicielem rzeczy obciążonej i uprawnionym , jeżeli uprawniony działając w zaufaniu do kw. Zawarł umowę osobą wpisaną do kw. jako właściciel.
Zakres zmian treści prawa rzeczowego ograniczonego jest znacznie ograniczony , bowiem może nastąpić tylko w takich granicach , w jakich nie jest to sprzeczne z istotą danego prawa rzeczowego. Można zmienić zakres użytkowania , rozszerzyć uprawnienia jakie wynikają ze służebności czy zmienić hipotekę kaucyjną na zwykłą.
Prawa rzeczowe ograniczone, co do zasady mogą być przenoszone na inne osoby. Do przeniesienia ograniczonego prawa rzeczowego ustanowionego na nieruchomości , potrzebna jest umowa zawarta między uprawnionym a zbywcą. Umowa ta może być zawarta w formie dowolnej , może również zawierać zastrzeżenie warunku lub terminu.
Użytkowanie i służebność to prawa niezbywalne.
Pierwszeństwo ograniczonych praw rzeczowych
O pierwszeństwie ograniczonych praw rzeczowych decyduje chwila ich powstania , prawo powstałe wcześniej ma pierwszeństwo wyższe od prawa które powstało później. Zasada ta ma ograniczenia do ograniczonych praw rzeczowych ustanowionych na nieruchomości, wpisanych do kw.
W wypadku zbiegu praw wpisanych do kw. o pierwszeństwie decyduje chwila złożenia wniosku o wpis. Na podstawie wniosku złożonego wcześniej ma wyższe pierwszeństwo anizeli prawo wpisane na podstawie wniosku złożonego później.
Przyczynami wygaśnięcia ograniczonych praw rzeczowych są:
- zrzeczenie się przez uprawnionego w trybie bądź jednostronnej czynności prawnej, bądź w trybie umowy zawartej między uprawnionym a właścicielem rzeczy.
- połączenie w jednej osobie prawa własności i ograniczonego prawa rzeczowego czyli tzw. konfuzja
- w razie nadejścia terminu końcowego , jeżeli prawo zostało ustanowione jako prawo terminowe , albo ziszczenie się warunku rozwiązującego z zastrzeżeniem którego dane prawo zostało ustanowione.
- niewykonywanie ograniczonego prawa rzeczowego przez 10 lat , co dotyczy służebności gruntowej.
- orzeczenie sądowe
- decyzja administracyjna podjęta w postępowaniu scaleniowym
- w razie wygaśnięcia wierzytelności, co dotyczy ograniczonych praw rzeczowych
- na skutek likwidacji spółdzielni, która traci uprawnienie do użytkowania wkładu gruntowego.
Do ochrony praw rzeczowych ograniczonych stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie własności. Odpowiedzialność oznacza że możność zastosowania przepisów ochronie własności do ochrony praw rzeczowych ograniczonych. Obejmuje tylko te prawa ograniczone które wiążą się z władaniem rzeczą np. w warunkach użytkowania , służebności gruntowych , służebności osobistych i zastawu.
Gdy uprawnionemu z tytułu prawa rzeczowego ograniczonego przysługuje władanie rzeczą , służy mu również ochrona posesoryjna. Do ochrony hipoteki mają zastosowanie przepisy szczególne , bowiem hipoteka nie łączy się z władaniem obciążoną nieruchomością .
22. Księgi wieczyste.
Księgi wieczyste są sądowym rejestrem prowadzonym w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości. Instytucja ksiąg wieczystych służy urzeczywistnieniu zasady jawności praw rzeczowych dotyczących nieruchomości , zwiększa też bezpieczeństwo i pewność obrotu.
Zasady ksiąg wieczystych:
a. zasada jawności ksiąg wieczystych – oznacza, że każdy może przeglądać dowolną księgę wieczystą pod nadzorem upoważnionego pracownika sądu, osoba zainteresowana może też żądać wydania odpisu księgi wieczystej.
b. zasada jawności materialnej ksiąg wieczystych- polega na tym, że nie można się skutecznie powoływać na nieznajomość wpisów w księdze wieczystej, ani wniosków.
c. zasada wpisu – oznacza, że każdo czesny stan prawny nieruchomości znajduje pełne uzewnętrznienie w księdze wieczystej, zmiana stanu prawnego uzależniona jest od wpisu.
Regułą jest, że zmiany stanu prawnego nieruchomości następują niezależnie od wpisu – wpis ma charakter deklaratywny potwierdzający. Wpis do księgi wieczystej ma charakter konstytutywny – gdy od wpisu uzależniony jest skutek w postaci nabycia, zmiany lub wygaśnięcia prawa rzeczowego na nieruchomości.
Zasada rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych- polega na tym, że w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną wg treści księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe.
Przesłanki zastosowania rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych
- niezgodność treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym
- rękojmia chroni jedynie nabycie w drodze czynności prawnej np. umowy
- zakres przedmiotowy rękojmi obejmuje prawo własności i prawa rzeczowe objęte treścią kw. jak i inne prawa np. roszczenie o przeniesienie własności nieruchomości.
- nie jest chronione rękojmią nabycie pod tytułem ogólnym np. zbycie spadku
- rękojmia odnosi się jedynie do czynności prawnych odpłatnych np. strona umowy darowizny.
- rękojmia nie chroni nabywcy działającego w złej wierze.
- rękojmia nie działa przeciwko :prawom obciążającym nieruchomość z mocy ustawy nie zależnie od wpisu, prawu dożywocia, służebnością ustanowionym na podstawie decyzji własnościowego organu administracji państwowej, służebnością drogi koniecznej
Prawa te nie wygasają w wyniku działania rękojmi mimo że nie są ujawnione w księdze wieczystej.
Nikt Ne może przenieść na drugiego więcej niż sam ma.
Domniemywa się że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Domniemywa się że prawo wykreślone nie istnieje. Domniemania mogą być obalone przeciwdowodem są to domniemania usuwalne.
Przeciwdowodem może być np. prawomocne orzeczenie zapadłe w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Zasada pierwszeństwa praw rzeczowych ograniczonych, wpisanych do księgi wieczystej- stanowi że ograniczone prawo rzeczowe na nieruchomości ujawnione w księdze wieczystej , ma pierwszeństwo przed takim prawem nie ujawnionym w księdze. | | | | | 29783 | 06.04.2011 14:12:04 |
Grupa: Użytkownik
Posty: 87 #679116
Od: 2011-3-1
| ma pierwszeństwo przed takim prawem nie ujawnionym w księdze. O pierwszeństwie ograniczonych praw rzeczowych wpisanych do księgi wieczystej decyduje chwila , od której liczy się skutki dokonanego wpisu, czyli chwila złożenia wniosku o dokonanie wpisu.
Modyfikacji w zakresie pierwszeństwa ograniczonych praw rzeczowych może dokonać ustanawiający je właściciel.
Zasada skuteczności względem osób trzecich praw i roszczeń osobistych wpisanych do kw. – oznacza że prawo najmu ujawnione w księdze wieczystej staje się skuteczne przeciwko każdo czesnemu właścicielowi nieruchomości.
Cechy ustroju ksiąg wieczystych
- prowadzenie ksiąg wieczystych należy do kognicji sądów rejonowych a konkretnie wydziałów ksiąg wieczystych tychże sądów.
- księgi wieczyste związane są z nieruchomością a nie z osobą właściciela, oznacza to że prowadzi się je dla poszczególnych nieruchomości nie zależnie od zmian dotyczących właściciela.
- wpis do kw. jest formą orzeczenia sądowego- polegającą na ujawnieniu w kw. powstania przeniesienia , zmiany lub ustania praw rzeczowych , osobistych i roszczeń. Wpisem w księdze wieczystej jest również wykreślenie.
Wpisy dokonywane są na wniosek chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej.
| | | | | przemo888 | 29.04.2011 19:48:54 | 
Grupa: Użytkownik
Posty: 45 #691672
Od: 2011-2-28
| Dzięki za wrzutę 29783 Ma ktoś opracowane pozostałe 7 pytań? | | | | | FLuX | 29.04.2011 22:39:53 |
Grupa: Użytkownik
Posty: 43 #691788
Od: 2011-3-1
| dziękujemy ! | | | | | Electra | 28.07.2026 09:14:36 |
|
|
 | Strona: 1 / 1 strony: [1] |
| << Pierwsza | < Poprzednia | Następna > | Ostatnia >> |
| Aby pisac na forum musisz sie zalogować !!! |
|